In de mondelinge cultuur van de Kirgiezen neemt muziek een belangrijke plaats in. In elke gemeenschap was er steeds een ‘AKYN’ of een soort troubadour. Die trok van yurt naar yurt om verhalen via liederen en muziek over te brengen Er bestaan dan ook enkele interessante, noemenswaardige instrumenten.
Komuz - Dit is uit een soort gitaar, met een houten kader en drie snaren. Volgens een legende is de Komuz uitgevonden door de jager “Kambarkan”. Deze jager vertoefde het merendeel van zijn tijd in de bossen, waar hij genoot van de prachtige tonen die de vogels voortbrengen. Op een dag echter hoorde hij een geluid dat hij nog nooit eerder had gehoord. Hij moest en zou de herkomst kennen van dit zuiver, prachtig meeslepend gezang. Na lang zoeken vond hij dat het geluid van boven in een boom kwam. De takken van twee naburige bomen waren met elkaar verbonden door de gedroogde darmen van een dode eekhoorn. De jager was dermate enthousiast dat hij, thuisgekomen, uit hetzelfde hout van de bomen in het bos, een instrument maakte. Hij gaf het drie snaren. De eerste snaar klonk als het prachtige geluid dat hij eerder in het bos hoorde, de tweede snaar klonk iets milder en de derde was het meest tedere en melodieuse. Weer een andere legende beweert dat de Komuz de nachtegaal heeft leren zingen. Het was een oude man die dermate mooi op de Komuz kon spelen dat hij de aandacht trok van een nachtegaal. Deze vroeg hem deze komuzmuziek aan te leren.
|
Een van de bekendste akyns is ongetwijfeld Toktogul. Hij werd geboren in 1864 als zoon van een arm gezin. Vanaf zijn achtste werd hij herder. Hij had het muzikale talent van zijn moeder en toen hij enkele jaren later een zangwedstrijd won, ruilde hij zijn herdersleven in voor de komuz en maakte van zijn passie zijn beroep. Toktogul was een speciale akyn. Hij weigerde te zingen voor de lokale nobelen en prefereerde het gewone, volkse en vaak arme publiek boven deze nobelen. Dit werd hem niet in dank afgenomen en na enige tijd werd hij vals beschuldigd van het opstarten van een anti-Russische opstand |
 |
|
Hij werd gevangen genomen en gedeporteerd het Baikal meer en moest zijn vrouw en zoon achterlaten. Hij was enorm populair onder zijn medegevangen vanwege zijn extreem goede zangtalent. Na twee mislukte pogingen wist hij te ontsnappen, met hulp van zijn medegevangen. De thuiskomst was echter allerminst vrolijk, aangezien zijn zoon was gestorven, zijn vrouw hertrouwd en zijn moeder in armoede leefde. Dit gaf hem nog meer stof voor het zingen van droevige liederen en hij werd alsmaar beroemder. Toen hij in 1913, drie jaar na zijn ontsnappingspoging opnieuw werd gearresteerd, werd hij dan ook vrijgekocht door zijn fans en aanhangers. De sovjets waren hem oorspronkelijk enorm positief gezind omdat hij opkwam voor de armen, en niet wou zingen voor de manap, de heersende nobelen. Maar toen hij in 1933 stierf was hij, zoals velen in die tijd al in onmin gevallen. |