Nomadenleven

Leven in een yurt

De traditionele woning van de Kirgiezen is de yurt. Deze tent bestaat uit een geraamte van hout en een vilten bekleding. De soorten vilt verschillen in grote mate, een yurt gemaakt van witte vilt, duidt op enige welstand, terwijl de donkere bruine yurt meestal toebehoort aan mensen met minder middelen. De binnenkant van de joert is bekleed met tapijten, pelsen, etc.

Bovenaan de yurt kan men steeds een opening maken om de rook naar buiten, of om de zon naar binnen te laten. Het houten geraamte van de yurt heeft een bepaald motief: de tunduk. Dit motief kan je terugvinden op de kirgizische vlag.
Outside Yurt Kyrgyzstan
Inside Yurt Kyrgyzstan

De yurt is als woning voor een uitgebreide familie vrij klein. Om dit samenleven zo goed mogelijk te laten verlopen zijn er enkele regels waar men zich aan moet houden. Zo is het rechtergedeelte van de yurt de kant van de vrouwen. Daar staat de stoof, waarop wordt gekookt en die de yurt warm houdt in de winter. Het linkergedeelte is voorbehouden aan de mannen. Ze hangen er hun klederen, herders- en jachtuitrusting. Recht tegenover de ingang van de joert staat meestal een kist en daarnaast bevinden zich dekens en tapijten. Deze worden ‘s nachts uitgespreid op de vloer die bestaat uit shyrdaks, traditionele Kirgizische tapijten.

De plaats in het midden van de yurt, recht tegenover de ingang wordt steeds voorbehouden voor de meest belangrijke persoon in het gezelschap. Vaak is dat de gast. Het is echter niet aangewezen om als gast deze plaats automatisch in te nemen. Wacht tot deze je wordt toegewezen, en je zal meer respect krijgen. Iedereen slaapt in principe in dezelfde ruimte. Veel privacy is er dus niet, hoewel er voor pasgetrouwden soms een gordijn wordt gespannen.

In principe kunnen twee mensen binnen de drie uur een yurt opzetten, zonder een hamer of nagel te gebruiken.



Leven in gemeenschap

Traditioneel leefden ongeveer 50 gezinnen samen in een “ail” of dorp en was er een chef per ail. Verschillende ails groepeerden zich met aan het hoofd een bi of manap, een oudere. Deze moest belangrijke beslissingen nemen en stond in voor het welzijn van de mensen. De Manap werd in zijn beslissingen bijgestaan door enkele raadgevers of aksalas.
Het is  niet zo dat men alles zo maar aanvaardde van deze bi. Als deze te autoritair werd konden de ails verhuizen en zich aansluiten bij een ander bi.


Bestaat dit nog steeds?

De Sovjets hebben getracht de Nomaden te settelen. Dit is deels gelukt, maar later besliste men dat de efficiëntste manier van veehoeden toch rondtrekken was..
Na de 'Russificatie' leven meer mensen in typische Sovjetblokken of houten woningen dan in een yurt. Er zijn echter nog veel mensen die tijdens de zomer de graaslanden intrekken met hun yurt om zo de lente en zomer in de bergen door te brengen. Zij laten hun dieren en vaak ook die van buren-vrienden of familie gedurende deze periode genieten van het verse, malse gras. De winter spenderen het overgrote deel van de families in hun huis in het dorp of stad.
Ook in dorpen of zelfs steden zijn er gezinnen die een yurt in de tuin staan hebben. Ze gebruiken deze voor feesten en om gasten te ontvangen.
We zien dus dat de yurt een belangrijke plaats blijft hebben in de samenleving. De yurt is ook nog steeds het symbool van het land.